Fukuoka mở màn cuộc đua vé dự Olympic 2028: Nhật Bản và bài toán mang tên 'kỳ vọng'

Fukuoka, một buổi tối cuối hè, đèn sân vận động bật lên. Trên khán đài, cờ Nhật Bản phất phới. Dưới sân, đội tuyển nam Nhật Bản bước vào giải vô địch châu Á với tư cách nhà đương kim vô địch, đội bóng xếp hạng cao nhất châu Á, và là đội duy nhất của châu lục từng đăng quang Olympic. Nhưng áp lực không đến từ đối thủ. Áp lực đến từ chính lịch sử mà họ đang mang trên vai. Giải vô địch bóng chuyền nam châu Á 2026 khởi tranh tại Fukuoka, Nhật Bản, không chỉ là một giải đấu thường niên. Đây là vòng loại World Cup, và quan trọng hơn, là điểm khởi đầu cho cuộc đua giành suất dự Olympic Los Angeles 2028. Nhật Bản nằm ở bảng A cùng Bahrain, Oman và Australia. Toàn bộ các trận đấu được phát trực tiếp trên nền tảng VBTV. Số liệu của họ là một bản hùng ca. Đứng thứ 6 thế giới theo bảng xếp hạng FIVB, vị trí cao nhất trong số các đội tuyển thuộc Liên đoàn bóng chuyền châu Á (AVC). Họ là đội giàu thành tích nhất lịch sử giải với 10 lần vô địch, 4 lần á quân và 4 lần hạng ba. Họ đã có huy chương ở ba kỳ giải châu Á gần nhất. Mùa giải này, họ đứng thứ 4 tại Volleyball Nations League. Những con số ấy không cần bàn cãi: Nhật Bản là ứng viên số một. Nhưng tôi đã theo dõi bóng chuyền châu Á đủ lâu để biết rằng, ở những giải đấu kiểu này, thứ nguy hiểm nhất không phải đối thủ, mà là sự kỳ vọng. Khi bạn được trao cho vai trò 'kẻ chiến thắng' trước khi trái bóng đầu tiên được giao, mỗi pha bóng chệch nhịp đều trở thành một vết nứt. Và vết nứt ấy, trong một giải đấu loại trực tiếp, có thể mở ra trước khi bạn kịp nhận ra. Bảng A của Nhật Bản có Australia – đội từng vô địch châu Á năm 2026 – cùng Bahrain và Oman. Về lý thuyết, đây là một bảng đấu nhẹ nhàng. Nhưng bóng chuyền không tính điểm trên lý thuyết. Australia luôn biết cách tạo ra những trận đấu khó chịu với lối chơi thể lực và kỷ luật. Bahrain và Oman, dù bị đánh giá thấp hơn, sẽ bước vào sân với tâm thế không có gì để mất – thứ tâm lý nguy hiểm nhất với một đội bóng đang được kỳ vọng phải thắng đẹp. Điều tôi muốn nhấn mạnh ở đây không phải là việc Nhật Bản có vô địch hay không. Câu chuyện lớn hơn nằm ở cấu trúc của giải đấu này. Một giải vô địch châu Á đồng thời là vòng loại World Cup, và là bước đệm cho Olympic. Điều đó có nghĩa là mỗi trận đấu đều mang hai tầng ý nghĩa: danh dự châu lục và số phận của một kỳ Olympic. Với những đội bóng nhỏ hơn, một chiến thắng trước Nhật Bản không chỉ là một cú sốc – nó là tấm vé thay đổi cả một thế hệ cầu thủ. Tôi nhớ mùa hè năm ấy, khi tôi học được rằng chiến thắng cũng là một bài thơ chưa vần. Với Nhật Bản lúc này, họ đang đứng trước một bài thơ mà họ phải tự viết vần. Họ có đủ chất liệu: đẳng cấp, lịch sử, sân nhà. Nhưng chất thơ của một giải đấu không nằm ở những gì bạn đã làm, mà nằm ở cách bạn đối diện với khoảnh khắc hiện tại. Và khoảnh khắc hiện tại của họ là một bảng đấu với ba đối thủ mà họ bị kỳ vọng phải vượt qua một cách thuyết phục. Có một góc nhìn khác mà tôi muốn đưa ra. Sự thống trị của Nhật Bản, ở góc độ nào đó, có thể làm giảm sức hấp dẫn của giải đấu. Khi kết quả quá dễ đoán, khán giả sẽ mất dần hứng thú. Nhưng tôi nghĩ chúng ta đang nhìn sai hướng. Giá trị thực sự của giải đấu này không nằm ở việc ai vô địch, mà nằm ở việc những đội bóng như Bahrain hay Oman học được gì từ việc chạm trán với một đội bóng ở đẳng cấp thế giới. Đó là thứ mà bảng xếp hạng không bao giờ phản ánh được. Sân cỏ và bóng chuyền cùng chung một định mệnh: đẹp nhất khi sắp tàn. Giải đấu này, với vai trò là bước đệm cho Olympic 2028, sẽ là nơi những giấc mơ được thắp lên hoặc tắt đi. Với Nhật Bản, đó là cơ hội để khẳng định vị thế. Với những đội bóng còn lại, đó là cơ hội để viết nên câu chuyện của chính họ. Và tôi, với tư cách một người viết, chỉ muốn ghi lại những khoảnh khắc ấy trước khi chúng trở thành quá khứ. Fukuoka đã sẵn sàng. Nhật Bản đã sẵn sàng. Nhưng câu hỏi vẫn còn đó: liệu họ có đủ bản lĩnh để biến kỳ vọng thành hiện thực, hay sẽ để lịch sử trở thành gánh nặng? Tôi không có câu trả lời. Nhưng tôi biết rằng, trong bóng chuyền, cũng như trong cuộc sống, khoảng lặng sau một pha bóng thường nói lên nhiều điều hơn tất cả những tiếng hò reo.